WORD MOLENAAR en leer een eeuwenoud ambacht

Zowat 1000 jaar geleden bouwden de beste ambachtslui de eerste (verticale) windmolen. Dat gebeurde bijna zeker in het graafschap Vlaanderen. Ooit werd met duizenden exemplaren ervan graan gemalen, oliehoudend zaad geplet, hout gezaagd, een polder droog gehouden… Ze werden samen met de honderden water- en rosmolens een onmisbare schakel in onze voedselvoorziening en leverden eeuwenlang een onmogelijk te onderschatten bijdrage tot de welvaart in onze streken.

Enkele generaties geleden verloren die historische molens als gevolg van hun lage rendementen en natuurafhankelijkheid hun economisch nut. Net als belforten, kathedralen en begijnhoven behoren ze nu tot ons waardevol erfgoed en verdienen ze dus te worden gekoesterd, zoveel mogelijk als levende werktuigen.

Honderden molenminnaars doen dat ondertussen al meer dan veertig jaar. De eerste lichting vrijwillige molenaars kreeg in de jaren ’70 van de vorige eeuw nog opleiding van de laatste generatie beroepsmolenaars. En die kennis wordt nog altijd doorgegeven.

De nog zowat 250 water- en windmolens die in Vlaanderen een beeklandschap of een kouter verlevendigen, getuigen daarvan. Dankzij financiële steun van gemeentes, provincies en Vlaamse overheid kunnen enthousiaste mannen en vrouwen deze culturele taak op hun molen blijven vervullen. Maar we zijn nooit met genoeg…

Nieuwe molenaarscursus
Het molenaarsambacht vereist heel wat stielkennis. Molenaars moeten een wel eens schuddende en krakende molen in uiteenlopende weersomstandigheden veilig kunnen bedienen en zelf wat kleine onderhoudswerken kunnen verrichten. Ze moeten vertrouwd zijn met de geschiedenis en de folklore van molens en molenaars, gerst, tarwe en spelt van elkaar kunnen onderscheiden, voldoende kennis hebben over molenstenen, houtsoorten en hygiëne, en een leerrijke rondleiding in hun molen kunnen geven. Wie molenaar wil worden, moet dus een opleiding volgen. Dat kan vanaf het najaar 2011.

De vzw’s Werkgroep West-Vlaamse Molens en Levende Oost-Vlaamse Molens organiseren dan weer samen een molenaarscursus met de bedoeling mannen en vrouwen in te wijden in de geheimen en knepen van het molenaarsambacht.
Dat gebeurt met medewerking van het Molenforum Vlaanderen, een overkoepelend forum voor alle in Vlaanderen werkzame molenverenigingen en musea en met de steun van de beide provinciebesturen en het provinciaal molencentrum Mola in Wachtebeke.

De opleiding wordt verstrekt op 10 zaterdagen tussen 8 oktober 2011 en 7 april 2012. In de voormiddag wordt een theoretische les gegeven, meestal in de vorm van een powerpointpresentatie, en ’s namiddags worden een paar molens ezocht en komen praktische aspecten aan bod. De lesgevers zijn gedreven en de sfeer is bijzonder gemoedelijk.

Wie meester-molenaar wil worden, moet slagen voor een theoretisch examen en binnen een periode van twee jaar minstens 100 uur molenstage volgen bij een leermeester-molenaar. Wie dan ook nog het praktijkexamen met succes aegt, krijgt het diploma van meester-molenaar van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Bij het begin van de cursus moet u wel minstens 16 jaar oud zijn.

Na de opleiding bent u in staat een molen zelfstandig te bedienen.

Locaties
De theoretische lessen worden afwisselend gegeven in Oudenaarde (Erfgoedcentrum) en Brugge (raadzaal provinciebestuur). Wie met de trein komt, zal met een bus van De Lijn die locatie kunnen bereiken of zal aan het station worden opgehaald.
De praktijkstage mag u volgen op werkende molens in de buurt van uw woonplaats.

Kostprijs
Als u wilt deelnemen, maakt u 160 euro over op een van de volgende rekeningen met vermelding “molenaarscursus”:

  • 001-1968414-69 van de Werkgroep West-Vlaamse Molens, Kasteelhoevestraat 9, 8200 Sint-Andries.
  • 737-0210419-69 van Levende Oost-Vlaamse Molens, Vossedreef 5, 9340 Lede.

Dat bedrag omvat de cursusteksten, de digitale informatie, een stageboekje, de molenbezoeken, abonnementen op twee molentijdschriften en een verzekering voor de hele duur van de opleiding.

Meer info over de fascinerende molenwereld vindt u op deze websites:

en in deze boeiende musea:

  • Provinciaal Molencentrum , provinciaal domein Puyenbroeck in Wachtebeke: (09) 342 42 40 of mola@oost-vlaanderen.be
  • Centrum voor Molinologie, Kerkstraat 2, Sint-Amands: (052) 33 22 58 of www.molenmuseum.be

U mag natuurlijk ook even binnenstappen in een (malende) molen. U weet dan meteen waaraan u begint. U vindt zeker een molen in uw buurt open in Oost- Vlaanderen op zaterdag 1 oktober en in West- Vlaanderen op zondag 2 oktober (molenweekend).
Op zaterdag 17 september beide verenigingen samen naar de molens van Schiedam. Ook dan bent u van harte welkom.
Wilt u meer info over de molenaarscursus en de molenuitstappen? Die krijgt u met plezier van:

Download hier de brochure: